Tikje verliefd

The spam filter installed on this site is currently unavailable. Per site policy, we are unable to accept new submissions until that problem is resolved. Please try resubmitting the form in a couple of minutes.

Op 2 april 1951 stapte Jan door de poort van schrijfmachinefabriek Remington Rand aan de Sportlaan – de huidige Onderwijsboulevard in Den Bosch. Van de personeelschef kreeg hij het welkomstboekje ‘De zon gaat nooit onder’. Voortaan maakte hij deel uit van een wereldconcern met 75 fabrieken. Op bladzijde 11 las Jan dat de bedrijfskantine Coca-Cola in het assortiment had. Een echte Amerikaanse werkgever! Vijf pagina’s verder stond vetgedrukt: geld verzoet de arbeid. Zijn jaarinkomen was ƒ 4000,– . Wekelijkse pensioenpremie: ƒ 1,92. Dat tikte aan.

Het ging de Bossche fabriek voor de wind. Weekproductie: zo’n duizend typemachines, waaronder de Rivièra, Skylark en Idool – modellen met eigentijdse hunkernamen. Het merendeel van de schrijfmachines belandde in de VS, Duitsland, Frankrijk en Israël, inclusief Hebreeuws toetsenschrift. Werkzoekenden konden op de Sportlaan vlot aan de bak. Dat maakte de tongen los. Jan herinnert zich A., een oud-Oostfrontstrijder met schotwond. Aardige jongen, maar wel een type met een geschiedenis waar geen correctievloeistof tegenop kon.

In 1954 kreeg Jan de leiding over de testkamer. Vier meisjes typten op kersverse machines. Duizenden keren las Jan zijn proefbrief voor, inclusief the quick brown fox jumps over the lazy dog – waar alle letters van het alfabet in rondrennen. Een van de typistes kwam uit Zaltbommel. Willy, het meisje met de spaties in haar ogen. Een tikje verliefd raakte Jan. Toen heel erg. Hij lacht: nee, in de lunchpauze rammelde hij geen liefdesbrieven op een Remington. Dat was overbodig. In zijn ogen stond z’n ‘Ja’ al geblokletterd. Willie las dat. Elke dag. Geen tikfout, oordeelde de typiste met de losse lintlach. ‘Kom maar’’, schreven haar ogen in 1957 terug. Zo veranderde haar leven ingrijpend: van een ij’tje tikken in een eitje tikken. Bij het ontbijt. Met Jan, haar man.

Waar hij zo voor gevallen was? Haar lange zwarte haren, zegt Jan. Die waste Willie met groene zeep. In 1987 stierf ze. Kaal, na vergeefse chemo. Hij mist zijn meisje. Tussen leven en dood zit een regelafstand die zelfs de Remington Travel De Luxe niet kan overbruggen.

Over de anatomie van een schrijfmachine zou Jan vellen vol kunnen tikken: stootstang, verspringbeugel, letterwals en zeldzaam gereedschap. Zoals? De opzijtang. Die kwam ook de Amerikaanse directie van pas: op 26 mei 1981 vlogen alle 825 personeelsleden de keien op. Vergeefs had Joop den Uyl in de kantine de bezetters moed ingesproken. Dat was toen, zucht Jan. Laten we de sprong naar 2013 maar maken – want ook de tijd kent een tabulator.

Hij vertelt zijn verhaal tussen 900 typemachines, 1300 inkstellen, 800 vulpennen en 3000 boeken over druk- en schrijfkunst. Heeft Den Bosch een Lettermuseum? Nee, Jan is op de koffie bij Stichting Onterfd Goed in De Gruyterfabriek. Die ontfermt zich over dakloze collecties van musea. Hun eerste vangst: de boedel van het failliete Scryption in Tilburg, inclusief de verzameling schrijfmachines van W.F. Hermans plus 96 Remingtons.

Op zo’n Bossche schrijfmachine hoor je zeven tekens vóór het einde van elke regel een belletje. Of dat ooit zal klinken als Jan [84] zelf afscheid moet nemen? Vast wel. Maar eerst een nieuw vel indraaien. Met carbonpapier. Voor dubbele levenszin, nu het nog kan.

__________________________

Publicatie Brabants Dagblad: 20 februari 2013

Reacties

Beste oud werknemers van Remington

Ik ben op zoek naar een oud werknemer
genaamd Franco Citino .
Dit is een Italiaanse man uit de plaats
Nicastro in Calabrië .

Franco is destijds met een Nederlandse
vrouw getrouwd geweest en heeft daar
kinderen bij.
Hij woonde toen in Den Bosch op zuid .

Hij is van deze vrouw gescheiden en
terug gegaan naar Italië .

Franco is bij mijn ouders in de kost
geweest, en ik dochter van en mijn moeder
, zouden Franco graag nog eens
ontmoeten.

Ik hoop via deze weg Franco Citino te
vinden.

Ik ben al enkele jaren aan t zoeken en
hoop dat jullie iets voor mij kunnen
betekenen.

Bij Voorbaat Dank
Jolanda Adriaanse

Beste mensen,

Ik ben op zoek naar een Turkse werknemer van Remington, werkzaam geweest rond 1970-1974 in Den Bosch en zou Fevzî Baydemir heten (wellicht naam niet helemaal goed gespeld).

Zou iemand mij kunnen helpen of weten waar meer informatie te krjgen?

Hartelijk dank alvast voor de hulp!

Mijn emailadres rozaliaredmund@yahoo.co.id
bij voorbaat dank dhr siau
.

Ik heb ook daar gewerkt van 1967 tot en met 1974 daarna overgestapt maar rank xerox ook in den Bosch. Van rank xerox krijg ik wel pensioen uitkering maar van Remington niet. Kan een van jullie mischien mij hierbij helpen. Op dit moment verblijf ik in Indonesia graag via mijn email mailen. Ik hoop van harte ALS jullie mij hierbij kan helpen.

Een ex Remington medewerker
gebdatum 03061947
gewerkt 1967-1974
geen pensioen uitkering van remington

Als oudste broer van Willy wil ik niet achter blijven en een reactie geven.
Met een warm gevoel heb ik het stukte gelezen, en het heeft mij ook aangegrepen.
Het stukje geeft aan hoe twee mensen elkaar hebben gevonden en van elkaar zijn gaan houden.
Ook voor ons is Willy veel te vroeg heen gegaan, wij hadden nog zo veel plezier met elkaar kunnen hebben.
Toch blijf ik altijd met een fijn gevoel denken aan de tijd dat wij samen waren.
Bedankt voor het mooie stukje.
Groeten,
Gerrit

Als oudste broer van Willy wil ik niet achter blijven en een korte reaktie geven.
Met een warm gevoel heb ik het stukje gelezen en ik moet bekennen dat het ook mij heeft aangegrepen.
Het is en prachtig geschreven stukje wat precies weer geeft hoe twee mensen elkaar hebben gevonden en vooral ook hoe ze van elkaar hebben gehouden.
Ook voor ons is Willy veel te vroeg heen gegaan, wij hadden nog zo veel plezier met elkaar kunnen beleven.
Dank voor het mooie stukje, maar ook zonder dat mooie stukte zullen wij Willy niet vergeten.
Nogmaals dank
Gerrit

Namens Jannie schrijf ik deze reactie.

Even een snik bij het lezen van dit stukje met tranen in de ogen.
Het is werkelijk prachtig en goed geschreven.
Ik mis mijn zuster nog steeds en denk nog veel aan haar. Jan en Wil waren een leuk stel bij elkaar en wat hebben we gelachen en plezier gemaakt. Was het nog maar mogelijk.
Ik heb mijn Remmington schrijfmachine nog steeds en hiermee een leuk aandenken.
Ik wil je bedanken voor dit verhaal en hoop nog meer van je te lezen.
Een vriendelijke groet van de oudste zus van Willie,

Jannie Blom van Geffen.

Hallo Kate,

Dat is een heel mooi gebaar van Onterfd Goed. Dankjewel!
Zo blijft er een stukje tastbare Remington-geschiedenis bewaard.
Mijn vader vertelde dat hij het model Cicero moest afstellen. Die machine heeft hij dus echt in handen gehad. Ook heeft hij het erover dat hij nog een keer naar Onterfd Goed gaat.
Mooi toch dat het 'ontzamelen' door jullie er toe leidt dat, in dit geval een typemachine, weer een verhaal krijgt.
Ga zo door met Onterfd Goed.

Hartelijke groet!!
Gaico

Dag familie van Jan en Eric,

Wat fijn om jullie reacties te lezen op het stuk wat Eric, en dat ben ik geheel met jullie eens, zo mooi heeft geschreven. Zelfs voor ons was er een slik-moment, al kennen we Jan nog maar van twee bezoekjes.

Ter ere van Jan, zijn collega's en de Remington fabriek in Den Bosch zal 1 machine uit de Scryption collectie bewaard blijven om dit verhaal verder te kunnen vertellen. En wel de Remington Cicero (nr. 300451) die Jan zelf heeft gemaakt, zo hij vertelde tijdens zijn eerste bezoek aan Onterfd Goed.

Dank je wel.

Ach, wat een ontroerend en mooi geschreven stukje waarin de tijdsgeest van de vijftiger jaren goed naar voren komt. Nooit geweten dat oom Jan op zijn werk voor tante Willy is gevallen... Tante Willy is veel te vroeg overleden, wat fijn om te lezen dat ook buiten de familie een steen in de rivier is verlegd door haar.
Monique van Doorn

Ik zit hier te lezen met de tranen in de ogen. Hoe ongelofelijk mooi geschreven en waarheids getrouw. De Remmington was wat in ons gezin. Onze Pa werkte er ook. Als Jan bij ons was, werd er nogal een gesproken over de Remmington.
Het leven moet zijn beloop hebben, maar soms zou je alles wel weer terug willen draaien en het een andere richting geven. In ieder geval een richting, waarbij je oudste zuster zou worden behouden.
Jan en Willie zouden zeker een fijne tijd hebben gehad met hun kinderen en nu ook kleinkinderen. En de Remmington dan, wel die was door verkeerde inzichten niet meer te behouden. Jammer voor al die werknemers. Met hart en ziel werken voor iets, loont niet altijd.
Mag ik je bedanken voor dit prachtige stuk,
Jan van Geffen, jongste broer van Willie

Wat een prachtig en goed geschreven stuk. Ik zie 't zo voor mij gebeuren en word er ook nog eens heel emotioneel van.
Heb zelf ook nog op zo'n Bossche schrijfmachine zitten typen. Mooi geluid 't belletje.
Ik ben de jongste zus van Willy en was zo'n jaar of 7 toen Jan bij ons over de vloer kwam.
Thuis stond veel in 't teken van de Remington. Mijn vader werkte er immers ook.
Het leven loopt altijd anders dan we wensen en ook ik mis mijn zus nog steeds heel erg.
Geloof me dat Jan en mijn vader altijd met hart en ziel voor 't bedrijf gewerkt hebben. Dat was normaal toen!
Dank voor dit prachtige stuk. Petje af!
Hartelijke groet,
Leny van 't Zand-van Geffen

wat een mooi geschreven, met even een "slik" moment. ontroerend dus ook!!

vriendelijke groet, Susanne, dochter van Jan en Willy

Complimenten want het is een kunst om twee geschiedenissen zo te verbinden in een column. Er staat geen woord te veel, te weinig of verkeerd in.
Mag ik dat zeggen? Ja want ik ben de zoon van Jan en Willy. En ik heb geschiedenis gestudeerd, een verhaal goed neerzetten is een knap stuk werk.
Groet en tot lezens,

Nieuwe reactie inzenden

Uw e-mailadres zal niet openbaar worden gemaakt.