Yegrebelelna goitana

In de Rode Kruis-tent van de noodopvang Rosmalen staat een kartonnen doos met een waarschuwing. ‘Voorzichtig, breekbaar!’ Zit er asielzoekersgeduld in? Nee, kerstballen. Een vrijwilligster geeft een zilveren exemplaar aan Brim uit Syrië. De vluchteling hangt hem uiterst voorzichtig aan een van de onderste takken – hij heeft dit jaar al genoeg risico genomen.

Rode Kruis-coördinator Constant Mulder wijst tevreden op het prikbord in de tent. Er hangen briefjes van particulieren die vluchtelingen met kerst aan tafel uitnodigen. Sommigen willen gezamenlijk kokkerellen. Zo gaan Hambaken-bewoners en Syriërs een maaltijd voor dertig vluchtelingen in de Noorderpoort maken. Circa 200 lotgenoten kunnen elders in de stad en regio aanschuiven. Maar wie met kerst op de noodopvang eet, krijgt simpele kost. Van het COA hebben konijn, kip en kalkoen niets te vrezen.

Ailee, Yonas en 32 andere bewoners doen er verstandig aan om een lichte maaltijd te nuttigen. Zij hebben zich ingetekend voor de 44ste Kangoeroeloop in Vught. Ook de oproep van OJC voor deelname aan het nieuwjaarstoernooi blijkt niet aan dovemansoren gericht. Verschillende voetballiefhebbers hebben hun namen ingevuld. Verderop in de recreatietent staat de tweede kerstboom. Tussen haar takken hangt een slinger van letters. Met houten ijscostokjes is V-R-E-D-E geknutseld. De R mist een pootje, maar dat is overkomelijk. De vrede was al beschadigd.

Aan een tafeltje zit Abun Kiflejesus in gedachten verzonken. Zijn achternaam verklapt wie hij bij voorkeur aanroept. Al kijkt de vrome Eritreeër dagelijks naar de hemel; hij heeft ook oog voor de grond: Abun studeerde archeologie in Mainz. Na terugkeer in Eritrea werkte hij voor een Duitse missieorganisatie. Wegens kritiek op zijn militaire regering belandde hij 3,5 jaar in de cel. In september zette hij voet op Nederlandse grond. Of hier geluk in de bodem zit – of recente scherven ervan? Dat diepgravende onderzoek moet de archeoloog nog doen. Tot die tijd zingt hij veel in het opvangkampkoortje van christelijke Eritreeërs. Toch zal in de recreatietent geen ‘Stille Nacht’ klinken. Openlijke geloofsbelijdenis staat het COA niet toe. Gebedsruimtes ontbreken. Evenmin zie je op plafonds de groene pijl die de qibla aangeeft, de richting naar Mekka waarin elke moslim bidt.

Een pijl die naar Den Bosch wijst, is niet nodig. De vluchtelingen kennen de weg, mede dankzij burgemeester Rombouts en wethouder Logister, die de noodopvang vorige week zondag bezochten. Op de vraag van Syrische vluchtelingen hoe ze Den Bosch hun dankbaarheid zouden kunnen tonen, opperde Rombouts deelname aan de Lichtjesprocessie. Dat is de voettocht op 23 december ter nagedachtenis van overledenen. De Syriërs zegden hun komst toe. Zo lopen in de tocht vanavond ook vluchtelingen en Rode Kruis-medewerkers mee. Want niet alleen Bosschenaren, maar ook asielzoekers moeten hun doden in donker 2015 achterlaten.

Het voorstel van Rombouts is gedurfd en van Trojaanse schoonheid. De lichtjestocht is immers een initiatief van Nol Roos van de Bossche Volkspartij, die zich – als enige partij in de gemeenteraad – tegen hulp aan asielzoekers verzet. Na afloop van de processie zal in de Sint-Jan ook een herdenkingsdienst plaatsvinden. Het Eritrese koortje van Abun Kiflejesus gaat drie nummers zingen. Volgens Abun is ‘Yegrebelelna goitana’ het mooiste lied.

Wat die titel betekent? Met een beetje geluk zendt TV73, de lokale zender van Nol Roos, vandaag nog een spoedcursus Tigrinya uit, de tongbrekende taal uit Eritrea. Zodat elke processiedeelnemer vanavond kan horen dat ‘Yegrebelelna goitana’ boven nationaliteit, geloof of politieke voorkeur uitstijgt. Het betekent ‘Geef ons allen vrede.’

_______________________________

Publicatie in Brabants Dagblad 23 december 2015