Anesthesie

Zesennegentig jaar was de kapel van het Grootziekengasthuis een toevluchtsoord voor zieken die heil bij het hogere zochten. Nierstenen? God vergruisde voordat men hem verguisde. Moederschootverdriet? Maria bracht dikwijls blijde verwachting. Soms maakten wierook en walmende kaarsen de kapelbezoeker roezig. Zou geloof een vorm van anesthesie zijn?

Een doordeweekse dag. De kapel is open. Sinds twee jaar fungeert zij als debatcentrum van RUW, een initiatief van de Bossche bieb. Veertien scholieren – van Sint Janslyceum tot Stedelijk Gymnasium – ploffen op de zitkubussen van Fatboy. Vlug mobieltje checken, kauwgom wegmoffelen: klaar. Kom maar op, met dat debat over de kloof in Nederland. Zeven van de veertien deelnemers zijn van allochtone afkomst. Hun opa’s, die als gastarbeider bij de Grasso, Kruithoorn of Michelin werkten, zwegen. In hun stapelbedpensions dronken ze t, de heimweeletter die het verschil tussen huis en thuis markeerde. Maar hun kleinkinderen zwijgen niet.

Een van de spraakwaters is de Koerdisch-Nederlandse Eylem, derdeklasser op de Sancta Maria Mavo. Het maakt haar moe dat alle moslims over één kam worden geschoren. Haar angst is dat ze zich nooit helemaal zal thuisvoelen, zolang veel Nederlanders de islam niet tolereren. Haar Marokkaans-Nederlandse vriendinnen Yusra en Faiza knikken instemmend. Yusra vindt het vervelend dat sommigen haar hoofddoek niet accepteren, ook al kleedt ze zich netjes. Faiza krijgt wel eens een reisadvies. Niet van OV9292, maar van een voorbijganger. Oprotten, naar je eigen land. Da’s hier.

Veertien jongeren, allen Bosschenaar. Of mag niet iedere inwoner zich zo noemen? Moeten je knieën de banken van de Sint-Jan kennen? Dien je vlekkeloos ‘Alle Dertien Oeteldonk’ mee te kunnen lallen? Val je pas in genade als je beuling lust? Lastige kwestie, weet Eylem uit veldonderzoek. Ze heeft zich in het plat Bosch verdiept. Maar dat viel knap tegen. Wel heeft ze het meest voorkomende woord getraceerd: kut.

Twaalf volwassen volgen het kapeldebat. De toehoorders zijn docenten en ambtenaren, raadslid Osman Çifçi en de burgemeester. Rombouts zegt dat hij zich nadrukkelijk tegen uitsluiting keert. Zijn krachtdadigheid maakt indruk op Eylem: “Meneer, kunt u er ook voor zorgen dat Den Bosch een KFC krijgt?”

Half zes, afgelopen. De sfeer is vrolijk. Eylem, Ayoub, Bjorn, Ikrame en alle anderen gaan huiswaarts. Niemand in de kapel heeft hardop gebeden. Maar de ziekte die onverdraagzaamheid heet, is met overtuiging bestreden. Bij volle bewustzijn, zonder roesje.

__________________

Publicatie Brabants Dagblad: 22 maart 2017